Geçici Madde 32 – (Ek:14/10/2021-7338/52 md.)
Bu maddeyi ihdas eden Kanunla mükerrer 298 inci maddeye eklenen (Ç) fıkrası
kapsamında yeniden değerleme yapabilecek olan mükellefler, anılan fıkra uyarınca ilk kez
yeniden değerleme yapacakları hesap döneminden önceki hesap döneminin sonu itibarıyla
bilançolarına kayıtlı bulunan taşınmazlar ile amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerini (bu
niteliklerini korudukları müddetçe sat-kirala-geri al işlemine veya kira sertifikası ihracına
konu edilen taşınmaz ve iktisadi kıymetler hariç) aşağıdaki şartlarla yeniden değerleyebilirler.
a) Yeniden değerlemede, taşınmazlar ile amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerin
ve bunlara ait amortismanların, bu Kanunda yer alan değerleme hükümlerine göre tespit
edilen ve bu Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (Ç) fıkrası uyarınca ilk kez yeniden
değerleme yapılacak hesap döneminden önceki hesap döneminin sonu itibarıyla yasal defter
kayıtlarında yer alan değerleri dikkate alınır. Amortismanın herhangi bir yılda yapılmamış
olması durumunda, yeniden değerlemeye esas alınacak tutar bu amortismanlar tam olarak
ayrılmış varsayılarak belirlenir.
b) Taşınmazlar ve amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerin (a) bendine göre tespit
edilen değerleri ve bunlara ilişkin amortismanların yeniden değerleme oranı ile çarpılması
suretiyle yeniden değerleme sonrası değerleri bulunur.
Yapılacak değerlemede esas alınacak yeniden değerleme oranı olarak;
1. Bu Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasına göre enflasyon
düzeltmesine tabi tutulan;
i) En son bilançoda yer alan taşınmazlar ve amortismana tabi diğer iktisadi kıymetler
ile bunların amortismanları için, anılan maddenin (Ç) fıkrası kapsamında yapılacak yeniden
değerlemenin ilgili olduğu hesap döneminden önceki hesap döneminin son ayına ilişkin Yİ-
ÜFE değerinin, söz konusu bilançonun ait olduğu tarihi takip eden aya ilişkin Yİ-ÜFE
değerine bölünmesi ile bulunan oran,
ii) En son bilanço tarihinden sonra iktisap edilen taşınmazlar ve amortismana tabi
diğer iktisadi kıymetler ile bunların amortismanları için, anılan maddenin (Ç) fıkrası
kapsamında yapılacak yeniden değerlemenin ilgili olduğu hesap döneminden önceki hesap
döneminin son ayına ilişkin Yİ-ÜFE değerinin, bunların iktisap edildiği ayı izleyen aya ilişkin
Yİ-ÜFE değerine bölünmesi ile bulunan oran,
2. Daha önce Kanunun geçici 31 inci maddesinin;
i) Birinci fıkrasında yer alan tarihe kadar yeniden değerlemeye tabi tutulan taşınmazlar
ve amortismanları için, mükerrer 298 inci maddenin (Ç) fıkrası kapsamında yapılacak yeniden
değerlemenin ilgili olduğu hesap döneminden önceki hesap döneminin son ayına ilişkin Yİ-
ÜFE değerinin, 2018 yılı Mayıs ayına ilişkin Yİ-ÜFE değerine bölünmesi ile bulunan oran,
ii) Yedinci fıkrasında yer alan tarihe kadar yeniden değerlemeye tabi tutulan
taşınmazlar ve amortismana tabi diğer iktisadi kıymetler ile bunların amortismanları için,
mükerrer 298 inci maddenin (Ç) fıkrası kapsamında yapılacak yeniden değerlemenin ilgili
olduğu hesap döneminden önceki hesap döneminin son ayına ilişkin Yİ-ÜFE değerinin, 2021
yılı Haziran ayına ilişkin Yİ-ÜFE değerine bölünmesi ile bulunan oran,
dikkate alınır. Bu bent uyarınca dikkate alınacak Yİ-ÜFE ibaresi; Türkiye İstatistik
Kurumunun her ay için belirlediği 1/1/2005 tarihinden itibaren üretici fiyatları endeksi (ÜFE)
değerlerini, 1/1/2014 tarihinden itibaren yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) değerlerini
ifade eder.
c) Yeniden değerleme neticesinde taşınmazlar ve amortismana tabi diğer iktisadi
kıymetlerin değerinde meydana gelecek değer artışı, yeniden değerlemeye tabi tutulan
taşınmazlar ve amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerin her birine isabet eden değer
artışları ayrıntılı olarak gösterilecek şekilde, bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında
gösterilir. Değer artışı, taşınmazlar ve amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerin yeniden
değerleme sonrası ve yeniden değerleme öncesi net bilanço aktif değerleri arasındaki farktır.
Net bilanço aktif değeri, taşınmazlar ve amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerin
bilançonun aktifinde yazılı değerlerinden, pasifte yazılı amortismanların tenzili suretiyle
bulunan değeri ifade eder.
Taşınmaz ve amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerini bu madde kapsamında
yeniden değerlemeye tabi tutan mükellefler bunları, yapılan yeniden değerleme sonrasında
bulunan değerleri üzerinden amortismana tabi tutmaya devam ederler.
Pasifte özel bir fon hesabında gösterilen değer artışı tutarı üzerinden %2 oranında
hesaplanan vergi, yeniden değerleme işleminin yapıldığı tarihi izleyen ayın sonuna kadar bir
beyanname ile gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olunan vergi dairesine beyan edilir
ve ilk taksiti beyanname verme süresi içinde, izleyen taksitler beyanname verme süresini takip
eden ikinci ve dördüncü ayda olmak üzere üç eşit taksitte ödenir. Bu fıkra kapsamında ödenen
vergi; gelir ve kurumlar vergisinden mahsup edilmez, gelir ve kurumlar vergisi matrahının
tespitinde gider olarak kabul edilmez. Beyanın zamanında yapılmaması ya da tahakkuk eden
verginin süresinde ödenmemesi halinde bu madde hükümlerinden faydalanılamaz.
Pasifte özel bir fon hesabında gösterilen değer artışı tutarının, sermayeye ilave edilme
dışında herhangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilen veya işletmeden çekilen kısmı, bu
işlemin yapıldığı dönem kazancı ile ilişkilendirilmeksizin bu dönemde gelir veya kurumlar
vergisine tabi tutulur.
Yeniden değerlemeye tabi tutulan taşınmaz ve amortismana tabi diğer iktisadi
kıymetlerin elden çıkarılması halinde, pasifte özel bir fon hesabında gösterilen değer artışları,
kazancın tespitinde dikkate alınmaz.
Bu madde kapsamında yeniden değerleme sadece bir kez, bu Kanunun mükerrer 298
inci maddesinin (Ç) fıkrası uyarınca yapılacak yeniden değerleme öncesinde olmak üzere
yapılabilir. Bu madde kapsamında yeniden değerleme yapmakla birlikte yeniden
değerlemenin ilgili olduğu hesap döneminden sonraki hesap dönemi için mükerrer 298 inci
maddenin (Ç) fıkrası kapsamında yeniden değerleme yapmayan mükellefler, daha sonraki
dönemlerde mezkûr fıkra kapsamında yapacakları yeniden değerlemede tekrar bu madde
kapsamında yeniden değerleme yapamazlar.
Bu
madde
kapsamında
yeniden
değerlemeye
tabi
tutulan
taşınmazlar
ve amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerin elden çıkarılmasından önce bu Kanunun
mükerrer 298 inci maddesinin (Ç) fıkrası uyarınca yeniden değerleme yapılmadan mezkûr
maddenin (A) fıkrası gereğince enflasyon düzeltmesi yapılmasına ilişkin şartların oluşması
halinde, bu madde gereğince oluşan değer artışı fonu özsermayeden düşülmek suretiyle
mezkûr madde uyarınca enflasyon düzeltmesi yapılır.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye
Bakanlığı yetkilidir.
İlgili Başkanlıklar
Mali İşler ve Finans Yönetimi Daire BaşkanlığıBaşkanlık
taşınmazların yeniden değerlenmesi
taşınmazların yeniden değerlenmesi ve amortismanların güncellenmesi
vergi tebliğ usul ve bildirim süreçleri
aktif varlıkların bilanço değerlerinin güncellenmesi ve amortisman bazlarının yeniden hesaplanmasına doğrudan ilişkilidir
sabit kıymet yeniden değerleme alanına doğrudan temas ediyor
Madde vergi tebliğ usullerini düzenlediğinden mali takip süreçleriyle ilişkilidir.
İç Denetim Birim BaşkanlığıBaşkanlık
tarh ve tahakkuk işlemlerinin doğruluğunun kontrol edilmesine yönelik süreç
mali işlem ve kayıt denetimi açısından ilişkilidir