Suçlar ve Cezaları Kaçakçılık Suçları ve Cezaları137
213
Madde 359 – (Değişik: 23/1/2008-5728/276 md.)
a) Vergi kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen ve saklanma ve ibraz mecburiyeti
bulunan;
1) Defter ve kayıtlarda hesap ve muhasebe hileleri yapanlar, gerçek olmayan veya
kayda konu işlemlerle ilgisi bulunmayan kişiler adına hesap açanlar veya defterlere kaydı
gereken hesap ve işlemleri vergi matrahının azalması sonucunu doğuracak şekilde tamamen
veya kısmen başka defter, belge veya diğer kayıt ortamlarına kaydedenler,
2) Defter, kayıt ve belgeleri tahrif edenler veya gizleyenler veya muhteviyatı itibariyle
yanıltıcı belge düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar,
Hakkında on sekiz aydan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Varlığı noter
tasdik kayıtları veya sair suretlerle sabit olduğu halde, inceleme sırasında vergi incelemesine
yetkili kimselere defter ve belgelerin ibraz edilmemesi, bu fıkra hükmünün uygulanmasında
gizleme olarak kabul edilir. Gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu
muamele veya durumu mahiyet veya miktar itibariyle gerçeğe aykırı şekilde yansıtan belge
ise, muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belgedir.
b) Vergi kanunları uyarınca tutulan veya düzenlenen ve saklama ve ibraz mecburiyeti
bulunan defter, kayıt ve belgeleri yok edenler veya defter sahifelerini yok ederek yerine başka
yapraklar koyanlar veya hiç yaprak koymayanlar veya belgelerin asıl veya suretlerini
tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar, üç yıldan
sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Gerçek bir muamele veya durum olmadığı
halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge, sahte belgedir.
c) Bu Kanun hükümlerine göre ancak Maliye Bakanlığı ile anlaşması bulunan kişilerin
basabileceği belgeleri, Bakanlık ile anlaşması olmadığı halde basanlar veya bilerek
kullananlar iki yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
ç) (Ek:29/4/2021-7318/4 md.) Hazine ve Maliye Bakanlığınca yetkilendirilmediği
halde, ödeme kaydedici cihaz mührünü kaldıran, donanım veya yazılımını değiştiren veya
yetkilendirilmiş olsun ya da olmasın ödeme kaydedici cihazın hafıza birimlerine, elektronik
devre elemanlarına veya harici donanım veya yazılımlarla olan bağlantı sistemine ya da kayıt
dışı satışın önlenmesi için kurulan elektronik kontrol ve denetim sistemleri veya ilgili diğer
sistemlere fiziksel veya bilişim yoluyla müdahale ederek; gerçekleştirilen satışlara ait mali
belge veya bilgilerin cihazda kayıt altına alınmasını engelleyen, cihazda kayıt altına alınan
bilgileri değiştiren veya silen, ödeme kaydedici cihaz veya bağlantılı diğer donanım ve
sistemler ya da kayıt dışı satışın önlenmesi için kurulan elektronik kontrol ve denetim
sistemleri veya ilgili diğer sistemler tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığı veya diğer kamu
kurum ve kuruluşlarına elektronik ortamda iletilmesi gereken belge, bilgi veya verilerin
iletilmesini önleyen veya bunların gerçeğe uygun olmayan şekilde iletilmesine sebebiyet
verenler üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
d) (Ek:30/11/2022-7423/1 md.) 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Tütün, Tütün
Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun ile düzenlenen piyasalarda,
Hazine ve Maliye Bakanlığınca yetki verilip verilmediğine bakılmaksızın, mükerrer
257 nci maddenin birinci fıkrasının (6) numaralı bendi kapsamında vergi güvenliğini
sağlamak amacıyla kullanılmasına zorunluluk getirilen özel etiket ve işaretlerle ürünlerin
etiketlenmesi veya işaretlenmesi ve etiketlenen veya işaretlenen ürün bilgilerinin kurulan veri
merkezine aktarılmasını sağlayan sisteme fiziksel veya bilişim yoluyla müdahale ederek
Hazine ve Maliye Bakanlığına elektronik ortamda iletilmesi gereken belge, bilgi veya
verilerin iletilmesini önleyenler veya bunların gerçeğe uygun olmayan şekilde iletilmesine
sebebiyet verenler üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
371 inci maddedeki pişmanlık şartlarına uygun olarak durumu ilgili makamlara
bildirenler hakkında bu madde hükmü uygulanmaz.
(Ek fıkra:8/4/2022-7394/4 md.) Bu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa
uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme
zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının;
soruşturma evresinde ödenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında, kovuşturma evresinde
hüküm verilinceye kadar ödenmesi halinde ise verilecek ceza üçte bir oranında indirilir.
(Ek fıkra:8/4/2022-7394/4 md.) Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen
cezanın bulunmadığı durumlarda verilecek ceza yarı oranında indirilir.
(Ek fıkra:8/4/2022-7394/4 md.) (İptal fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 13/9/2023
tarihli ve E.: 2022/81, K.: 2023/153 sayılı Kararı ile.)
(Ek fıkra:8/4/2022-7394/4 md.) Bu maddede düzenlenen suçların birden fazla takvim
yılı veya vergilendirme dönemi içinde aynı suç işleme kararının icrası kapsamında işlenmesi
halinde, Türk Ceza Kanununun 43 üncü maddesi uygulanır.
Kaçakçılık suçlarını işleyenler hakkında bu maddede yazılı cezaların uygulanması 344
üncü maddede yazılı vergi ziyaı cezasının ayrıca uygulanmasına engel teşkil etmez.
İlgili Başkanlıklar
Mali İşler ve Finans Yönetimi Daire BaşkanlığıBaşkanlık
bilgi verme yükümlülüğü cezası
vergi usulsüzlüğü ve mali denetim süreçleri
bilgi verme elektronik kayıt ve belge yükümlülüklerine aykırılık cezalarını düzenliyor
Madde vergi usulsüzlüklerini düzenlediğinden mali denetim süreçleriyle ilişkilidir.
İç Denetim Birim BaşkanlığıBaşkanlık
kaçakçılık suçları ve sahte belge kullanımına yönelik inceleme ve soruşturma yapısı
doğrudan usulsüzlük, sahtecilik ve soruşturma bağlantısı taşımaktadır