MADDE 35 – (1) Denetimin genel esasları şunlardır:
a) Denetim; kamu idarelerinin hesap, mali işlem ve faaliyetleri ile iç kontrol
sistemlerinin incelenmesi ve kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak
kullanılmasının değerlendirilmesidir. Sayıştay tarafından yerindelik denetimi yapılamaz,
idarenin takdir yetkisini sınırlayacak ve ortadan kaldıracak karar alınamaz.
b) Denetim genel kabul görmüş uluslararası denetim standartlarına uygun olarak
yürütülür.
c) Sayıştay ve denetçiler denetim faaliyetini bağımsız ve tarafsız olarak yürütür. Sayıştaya
denetim görevinin planlanması, programlanması ve yürütülmesinde talimat verilemez.
ç) Denetimler, güncel denetim metodolojilerinin uygulanmasında gerekli özen
gösterilerek gerçekleştirilir.
d) Denetim görevinin etkin bir biçimde yerine getirilmesi için Kurum mensuplarının
teknik ve mesleki yeterlikleri geliştirilir.
e) Kalite güvencesinin sağlanması için, denetimin her aşaması denetim standartlarına,
stratejik planlara, denetim programlarına ve mesleki etik kurallarına uygunluğu açısından
sürekli gözden geçirilir.
(2) (Ek: 4/7/2012- 6353/45 md.) Denetimin yürütülmesi ve kamu zararının tespitinde
aşağıdaki hususlara uyulur:
a) Düzenlilik denetimi, kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin mali
nitelikteki tüm hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup
olmadığının tespitini kapsayacak şekilde yapılır. (İptal ikinci ve üçüncü cümle: Anayasa
Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2012/102 K.: 2012/207 sayılı Kararı ile.)
b) Kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin mali nitelikteki tüm
hesap ve işlemlerinin denetiminde; yetkili merci ve organlar tarafından usulüne uygun olarak
alınan karar veya yapılan iş ve işlemlerin mevzuata ve idarelerce belirlenen hedef ve
göstergelere uygun olmasına rağmen, yönetsel bakımdan gerekliliği, ölçülülüğü, (…) uygun
bulunmadığı yönünde görüş ve öneri içeren yerindelik denetimi sayılabilecek denetim raporu
düzenlenemez. Denetim raporlarında, kamu idaresinin yerine geçerek belirli bir iş ve işlemin
yapılmasını veya belirli bir politikanın uygulanmasını zorunlu kılacak, kamu idaresinin takdir
yetkisini sınırlayacak veya ortadan kaldıracak görüş ve talep içeren rapor düzenlenemez.
c) (İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2012/102 K.: 2012/207
sayılı Kararı ile.)
Anayasa Mahkemesinin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2012/102 K.: 2012/207 sayılı Kararı ile bu bentte
yer alan “…etkililiği, ekonomikliği, verimliliği ve benzeri gerekçelerle…” ibaresi iptal edilmiştir.
ç) (İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2012/102 K.: 2012/207
sayılı Kararı ile.)
d) Kamu idarelerinin düzenlilik ve performans denetimleri sonucunda düzenlenen
taslak denetim raporları denetim grup başkanlıkları tarafından Başkanlığa sunulmadan önce
üç uzman denetçiden oluşturulacak rapor değerlendirme komisyonları tarafından ilgili
kanunlar veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile bunlara dayanarak çıkarılan mevzuat ve
ilgili kanunlarda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde uygulamayı yönlendirmek üzere
yetkilendirilmiş olan kamu idareleri tarafından yapılan düzenleme ve verilen görüşler ile bu
fıkrada yer alan diğer hususlara uygunluğu yönünden değerlendirilir. Rapor değerlendirme
komisyonlarının teşekkülü ile bunların çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.
İlgili Başkanlıklar
Hukuk MüşavirliğiMüşavirlik
Kamu zararına ilişkin hukuki süreç yönetimi
Kamu zararı işlemleri tahsil ve yargı süreçlerine konu olabilir
Mali İşler ve Finans Yönetimi Daire BaşkanlığıBaşkanlık
bütçe hakkı ve güvenilir mali bilgi sunumu
denetimin amacı
denetimin genel esasları ve mali inceleme süreçleri
bütçe sonuçlarının TBMM ve kamuoyuna doğru mali tablolarla raporlanmasının temel esasını oluşturur
Kamu mali yönetiminin hukuka uygun yürütülmesi ve kamu kaynaklarının korunmasını amaçladığı için denetim bağlamı taşıyor.
Madde denetim esaslarını düzenlediğinden mali inceleme süreçleriyle ilişkilidir.
Strateji Geliştirme Daire BaşkanlığıBaşkanlık
Denetim esasları
Kamu denetiminin genel esaslarını düzenler.
Teftiş Kurulu BaşkanlığıBaşkanlık
denetimin amacı ve kamu kaynaklarının korunması
teftiş faaliyetinin temel mantığı olan hukuka uygunluk ve kamu zararının önlenmesiyle birebir ilişkilidir
İç Denetim Birim BaşkanlığıBaşkanlık
denetim süreçlerinin yürütülmesi ve raporlanmasına yönelik inceleme yapısı
doğrudan denetim ve değerlendirme faaliyetleriyle ilişkilidir