Madde 14 - (Değişik birinci fıkra: 16/7/2008-5787/10 md.) Malî yıl içinde, türev
ürünler dahil olmak üzere, ödenecek Devlet iç ve dış borç anapara ödemeleri ile iç ve dış
borçlanma tutarlarını, Hazinenin kısa vadeli nakit ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla para
piyasalarından yapacağı borçlanma tutarları ile borç verme tutarlarını, dış borcun ikrazı ve
ikrazen ihraç edilmiş olan Devlet iç borçlanma senetlerinden yapılan anapara tahsilatını ve türev
ürünlerden ve para piyasası nakit işlemlerinden kaynaklanan teminatları ve 7/A maddesi
kapsamında Müsteşarlığa aktarılacak tutarlar ile Müsteşarlığın söz konusu maddede yer alan
işlemlere ilişkin yapacağı geri ödemeleri bütçe dışında özel hesaplarda izlemeye Bakan
yetkilidir.
(Değişik ikinci fıkra: 16/7/2008-5787/10 md.) Her ne suretle olursa olsun, türev ürünler
de dâhil, yapılmış olan borçlardan doğan Devlet iç ve dış borç faizleri ile iskonto giderleri, genel
giderler, teminatların faizleri ile Hazinenin kısa vadeli nakit ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla
para piyasalarından yapacağı borçlanma faizleri bu amaçla bütçeye yeterli miktarda konulacak
ödeneklerle karşılanır. Bu ödenekler hakkında 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kanunun 21 inci
maddesinin üçüncü fıkrası hükmü uygulanmaz. Türev ürünler de dâhil, yapılmış olan borçlardan
doğan Devlet iç ve dış borç faizleri ile iskonto giderleri, teminatların faizleri ile Hazinenin kısa
vadeli nakit ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla para piyasalarından yapacağı borçlanma faizlerine
ilişkin tertiplere yılı bütçe kanunu ile konulan başlangıç ödeneklerine, Bakanın teklifi üzerine
yüzde beş oranına kadar ödenek eklemeye Maliye Bakanı yetkilidir. Bu ödeneklerden bütçenin
diğer kalemlerine hiçbir şekilde aktarma yapılamaz.
(Mülga üçüncü fıkra: 10/12/2003-5018/81 md.)
(Değişik dördüncü fıkra: 16/7/2008-5787/10 md.) Kullanıcı ve borçlu bütün kamu
kurum ve kuruluşları, Müsteşarlığın sahip olduğu iç ve dış yükümlülüklerin muhasebe ve
istatistik kayıtlarına doğru ve zamanında aktarılmasını teminen, ikraz ve tahsis edilen krediler ile
herhangi bir dış finansman kaynağından Hazine garantisi altında veya Hazine garantisi
olmaksızın sağladıkları dış kredi anlaşmaları ve bu anlaşmalar kapsamındaki kullanım ve her
türlü ödemeleriyle ilgili bilgilerini ve Müsteşarlığın ihtiyaç duyduğu diğer bilgi ve belgeleri, dış
borç kaydı yapılan kullanımlarına ilişkin teyit bilgilerini ve Kanun kapsamında sağlanan
hibelerden yaptıkları kullanım bilgilerini, kredi kullanımına aracılık eden kurum ve kuruluşlar da
söz konusu kredilere ilişkin olarak temini talep edilen her türlü bilgiyi, Müsteşarlık tarafından
nakit aktarımı yapılan kamu kurum ve kuruluşları Müsteşarlıkça talep edilen her türlü bilgiyi ve
bankalar ile diğer finansal kuruluşlar ise kamu kurum ve kuruluşlarına ait her türlü varlık ve
yükümlülüklere ilişkin bilgileri belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde Müsteşarlığa vermekle
yükümlüdür.
Proje kredilerinden kullanılacak tutarlar için ilgili yıl bütçesinde kullanıcı kuruluşun talebine
bağlı olarak kredi anlaşmalarında öngörülen kullanım dönemleri ve tutarlar göz önünde
13/6/2012 tarihli ve 6327 sayılı Kanunun 33 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “kaynaklanan
teminatları” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve 7/A maddesi kapsamında Müsteşarlığa aktarılacak tutarlar
ile Müsteşarlığın söz konusu maddede yer alan işlemlere ilişkin yapacağı geri ödemeleri” ibaresi
eklenmiştir.
bulundurularak yeterli ödenek tahsis edilir. (Ek cümleler: 31/7/2003-4969/10 md.) Ancak, dış
proje kredisi ve hibe kullanımlarından kaynaklanan, katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi
karşılığı iç kaynağın bulunamaması durumunda bu vergileri ve kur farklarından doğan maliyet
artışlarını karşılamak amacıyla yılı yatırım programında yapılacak revizeler üzerine genel bütçe
kapsamındaki kamu idareleri ile Yükseköğretim Kurulu, üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitüleri
bütçelerinin mevcut ya da yeni açılacak tertiplerine belirtilen vergiler ile maliyet artışlarını geçmemek
üzere ödenek eklemeye ve bütçeleştirmeye, yıl içinde hakedişlerden doğan ihtilaflar sonucu tahakkuk
işlemlerinin tamamlanamaması nedeniyle harcanamayan miktarı ertesi yıl bütçesine devren ödenek
kaydetmeye, devren ödenek kaydedilen miktarlardan projenin tamamlanması nedeniyle kullanılma
imkânı kalmayan tutarları iptal etmeye, Maliye Bakanı yetkilidir.
İkraz ve tahsis edilen krediler ve sağlanan Hazine garantileri kapsamında genel bütçe
kapsamındaki kamu idareleri ile Yükseköğretim Kurulu, üniversiteler ve yüksek teknoloji
enstitülerince yapılacak her türlü yatırım harcaması, yılı bütçesinin ilgili tertipleriyle
ilişkilendirilir. bu kuruluşlar tarafından proje kredisi olarak kullanılacak her türlü imkânın,
kullanımdan önce bütçeleştirilmesi esastır. Ayrıca, bu kuruluşlar dışındaki kuruluşlar tarafından
proje kredisi olarak kullanılacak her türlü imkânın kullanımdan önce kuruluşların kendi bütçeleri
ve muhasebe sistemleri içinde ödenek ve gider kaydedilmesi esastır.
(Ek fıkra: 16/7/2008-5787/10 md.) Dış proje kredisi kullanımlarına ilişkin olarak sadece
dış borç kaydı ve dış borç kaydının muhasebeleştirilmesi Müsteşarlığın sorumluluğunda olup,
kullanımların usulüne uygunluğu da dâhil olmak üzere, kullanımlara ilişkin sorumluluk kullanıcı
kuruluşlara aittir.
(Değişik fıkra: 16/7/2008-5787/10 md.) Risk hesabına yapılan ödemeler hariç olmak
üzere Dış borcun ikrazı ve ikrazen ihraç edilmiş olan Devlet iç borçlanma senetleri suretiyle
kullandırılan finansman imkânları için Müsteşarlığa ödenen anapara dışındaki taksit tutarları ile
gecikme faiz ve cezaları bütçeye gelir kaydolunur.
Herhangi bir dış finansman kaynağından 2 nci Maddede yer alan kuruluşlar için sağlanan
dış finansman imkânlarından tüm kullanımlar dış borç kaydı yapılmak üzere, Müsteşarlığa
bildirilir. Dış borç kaydı yapılan tutarlara ilişkin bilgiler Müsteşarlıkça Maliye Bakanlığına
31/7/2003 tarihli ve 4969 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde “ ... 14 üncü maddesinin beşinci
fıkrasına aşağıdaki cümleler...eklenmiş ...”denilmesine rağmen, eklenen hüküm bir cümledir.
16/7/2008 tarihli ve 5787 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle, bu fıkrada geçen "genel bütçeye dahil
daireler ve katma bütçeli idareler" ibaresi "genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile Yükseköğretim
Kurulu, üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitüleri" şeklinde değiştirilmiştir.
16/7/2008 tarihli ve 5787 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle, bu fıkranın birinci cümlesinde geçen
"konsolide bütçeye tabi kullanıcı kuruluşlarca" ibaresi "genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile
Yükseköğretim Kurulu, üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitülerince" şeklinde ve ikinci cümlesinde
geçen "Bu kapsamda, genel ve katma bütçeli kuruluşlar" ibaresi ile üçüncü cümlesinde geçen "konsolide
bütçe" ibaresi "bu kuruluşlar" şeklinde değiştirilmiştir.
bildirilir. Dış borç kaydının yapılmasına ilişkin esas ve usuller Müsteşarlık tarafından belirlenir.
Bu kullanımların bütçeleştirilmesine ve muhasebeleştirilmesine ilişkin esas ve usuller ise Maliye
Bakanlığı ve Müsteşarlık tarafından birlikte belirlenir.
Dış borcun tahsisi yoluyla kullandırılan dış finansman imkânlarının borç servisi
Müsteşarlık tarafından yapılır.
(Değişik fıkra: 16/7/2008-5787/10 md.) Müsteşarlıkça bu Kanun kapsamında borçlu
veya garantör sıfatıyla herhangi bir dış finansman veya türev ürüne ilişkin olarak başlatılan
işlemler kapsamında ilgili anlaşmaların imzalanmasından önce veya imzalanan anlaşmaların
yürürlüğe girmesini sağlayacak kanunî düzenlemeler tamamlanıncaya kadar peşin ödenmesi
gereken komisyon, taahhüt ücreti, garanti ücreti, gecikme faizi ve benzeri yükümlülükleri
ödemeye Bakan yetkilidir. Söz konusu yükümlülükler Müsteşarlık bütçesine bu amaçla
konulacak ödenekten karşılanır.
Vadesinde ödenmediği takdirde gecikme faizi doğuracak Devlet iç borcu ve Devlet dış borcu
ile ilgili ödeneğin yılı bütçesinde bulunmasına rağmen tahakkuk işlemlerinin tamamlanamadığı
durumlarda ödemeler bütçeden mahsup edilecek ödemeler hesabı ile ilişkilendirilerek Müsteşarlık
tarafından yapılabilir.
Uluslararası sermaye piyasalarında gerçekleştirilen tahvil ihraçlarına ilişkin komisyon,
ücret ve masraflar, yılı bütçe ödenekleriyle ilişkilendirilmek suretiyle tahvil ihracına ilişkin
anlaşma hükümleri çerçevesinde ihraç tutarından mahsup edilerek ödenebilir.
Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile Yükseköğretim Kurulu, üniversiteler ve yüksek
teknoloji enstitüleri tarafından kullanılmak üzere sağlanan aynî ve nakdî hibe tutarlarını özel gelir ve
özel ödenek olarak kaydettirmeye Müsteşarlığın teklifi üzerine Maliye Bakanı yetkilidir.
Müsteşarlıkça dış finansman kaynağından sağlanan Devlet dış borcu ile ilgili ve buna dair
borçlanma anlaşmaları ile borç ve risk yönetimi amacıyla gerçekleştirilen her türlü anlaşmada
öngörülen bütün ödeme ve işlemler ile Müsteşarlık tarafından sağlanan hibelerden karşılanmak üzere
ithal edilen malzeme ve ekipman için yılı bütçesinde iç para ve vergi karşılıkları olarak yeterli ödenek
konur ve bu ödeneklerden bütçenin diğer kalemlerine hiç bir şekilde aktarma yapılamaz.
(Değişik fıkra: 14/7/2004-5217/3 md.) Müsteşarlıkça yabancı ülkelere, bu ülkelerdeki
kurum ve kuruluşlar ile uluslararası kuruluşlara sağlanan danışmanlık hizmetlerinden elde
edilecek gelirlerle, yasal hakları Müsteşarlığa ait olup da yabancı ülkelere, bu ülkelerdeki kurum
ve kuruluşlarla uluslararası kuruluşlara ücreti karşılığında kullandırılan ve/veya satılan yazılım ve
31/7/2003 tarihli ve 4969 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “yetersiz kalması
halinde” ibaresi, "yılı bütçesinde bulunmasına rağmen tahakkuk işlemlerinin tamamlanamadığı
durumlarda” olarak değiştirilmiştir.
16/7/2008 tarihli ve 5787 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle, bu fıkrada geçen "Genel ve katma bütçeli
kuruluşlarca" ibaresi "Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile Yükseköğretim Kurulu, üniversiteler
ve yüksek teknoloji enstitüleri tarafından" şeklinde değiştirilmiştir.
benzeri varlıklardan elde edilecek gelirler bütçeye gelir kaydedilir.
Devlet borcu ve Hazine garantilerinin uygulama sonuçları Müsteşarlıkça hazırlanarak ilgili yıl
kesin hesap cetveli ile birlikte Hazine genel hesabına dahil edilmek üzere Maliye Bakanlığına
gönderilir. İlgili bütçe yılı içinde sağlanan iç ve dış finansman imkânları, sağlanan Hazine garantileri,
Risk Hesabı, alınan ve verilen hibeler, dış borcun devri, dış borcun ikrazı ve dış borcun tahsisine
ilişkin bilgilerle finans piyasalarına ve borç yönetimine ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı Kamu
Borç Yönetimi Raporu üçer aylık dönemler itibariyle Plân ve Bütçe Komisyonuna havale edilmek
üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına, Cumhurbaşkanlığına, Maliye Bakanlığına,
Sayıştay Başkanlığına ve Devlet Plânlama Teşkilâtı Müsteşarlığına gönderilir. Bakan, Türkiye Büyük
Millet Meclisi Plân ve Bütçe Komisyonunu özel gündemle yapılacak toplantı ile yılda bir defadan az
olmamak üzere bilgilendirir. Ayrıca, Komisyon gerekli görmesi halinde ilâve bilgilendirme toplantısı
talep edebilir.
(Ek fıkra: 26/12/2006-5568/2 md.) Hazine Müsteşarlığı kadrolarında Hazine Uzmanı
olarak görev yapanlar, Hazine Müsteşarlığı muhasebe birimlerinde Muhasebe Yetkilisi veya
Muhasebe Yetkilisi Yardımcısı olarak görevlendirilebilirler ve bu kapsamdaki görevlendirmelerde
5018 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bendi hükümleri uygulanmaz.
İlgili Başkanlıklar
Mali İşler ve Finans Yönetimi Daire BaşkanlığıBaşkanlık
dış kredi ve borç yönetimi
finansman ve kredi süreçleriyle doğrudan bağlantılı