Madde 30 – (Değişik: 24/4/2001 - 4650/17 md.)
Kamu tüzelkişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya
irtifak hakları diğer bir kamu tüzelkişisi veya kurumu tarafından kamulaştırılamaz.
Taşınmaz mala; kaynak veya irtifak hakkına ihtiyacı olan idare, 8 inci madde uyarınca
bedeli tespit eder. Bu bedel esas alınarak ödeyeceği bedeli de belirterek mal sahibi idareye
yazılı olarak başvurur. Mal sahibi idare devire muvafakat etmez veya altmış gün içinde cevap
vermez ise anlaşmazlık, alıcı idarenin başvurusu üzerine Danıştay ilgili idari dairesince
incelenerek iki ay içinde kesin karara bağlanır.
Taraflar bedelde anlaşamadıkları takdirde; alıcı idare, devirde anlaşma tarihinden veya
Danıştay kararının tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde, 10 uncu maddede yazılı usule
göre mahkemeye başvurarak, kamulaştırma bedelinin tespitini ister. Bu durumda yapılacak
yargılamada mahkemece, 29/6/1938 tarihli ve 3533 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaz.
Mahkemece, 10 uncu maddede öngörülen usule göre kamulaştırma bedeli olarak tespit
edilen miktarın, peşin ve nakit olarak mal sahibi idareye verilmek üzere belirleyeceği bir
bankaya yatırılması ve yatırıldığına dair makbuzun ibraz edilmesi için alıcı idareye onbeş gün
süre verilir. Gereken hallerde bu süre bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir. Alıcı idare
tarafından kamulaştırma bedelinin mal sahibi idare adına bankaya yatırıldığına dair makbuzun
ibrazı halinde mahkemece, taşınmaz malın alıcı idare adına tesciline ve kamulaştırma bedelinin
mal sahibi idareye ödenmesine karar verilir ve bu karar, tapu dairesine ve paranın yatırıldığı
bankaya bildirilir. Tescil hükmü kesin olup tarafların bedele ilişkin temyiz hakları saklıdır.
Bu suretle devir alınan taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkı, sahibinden
kamulaştırma yolu ile alınmış sayılır ve devir amacı veya devreden idarenin izni dışında
başkaca bir kamusal amaçla kullanılamaz. Aksi takdirde devreden idare, 23 üncü madde
uyarınca taşınmaz malı geri alabilir. Bu husus tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh verilir.
(Ek fıkra: 20/8/2016-6745/32 md.) İçişleri Bakanlığının güvenlik gerekçesiyle ihtiyaç
duyduğu, kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler ve il özel idareleri dâhil mahalli idareler ve
diğer kamu tüzel kişilerine ait taşınmazlar, kaynak veya irtifak hakları, Cumhurbaşkanı
kararıyla resen Hazine adına tescil ve İçişleri Bakanlığına tahsis edilir. Taşınmazın bedeli,
tescil işleminden itibaren altmış gün içinde bu Kanunun 11 inci maddesinde belirtilen kriterler
de dikkate alınmak suretiyle valiliklerce resen tespit edilir. Bedele ilişkin itirazlar Danıştaya
yapılır. İtirazlar tescil işlemini durdurmaz. Mahkemelerce ihtiyati tedbir ve yürütmenin
durdurulması kararları verilemez, 3533 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaz. Bu taşınmazlara
ilişkin olarak ihtiyaç duyulan imar planı değişiklikleri Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca resen
yapılır veya yaptırılır.
YEDİNCİ KISIM
Yasak İşler ve Ceza Hükümleri
İlgili Başkanlıklar
Hukuk MüşavirliğiMüşavirlik
Kamulaştırma sonrası hak ve yükümlülük süreçlerine ilişkin hukuki çerçeve
Mülkiyet ve kullanım haklarına ilişkin uyuşmazlıklar dava konusu olabilir
Maden Sahaları Daire BaşkanlığıBaşkanlık
kamulaştırma devir güvenlik süreci
Kamu kurumları arasındaki taşınmaz devir ve kamulaştırma sürecini düzenler. Saha ve altyapı faaliyetleriyle ilişkilidir.
Yapım İşleri Daire BaşkanlığıBaşkanlık
kamulaştırma giderlerinin idarece karşılanması
Keşif, bilirkişi ve işlem maliyetlerinin bütçelendirilmesi açısından ilişkilidir
Çevre, Emlak ve Kamulaştırma Daire BaşkanlığıBaşkanlık
kamu idareleri arasında taşınmaz devri
Taşınmazın başka bir idareye devri sürecini düzenler