Madde 13 – (Değişik: 2/7/1968-1051/1 md.)
a) Yapılacak işlemlere esas olmak üzere İmar ve İskan Bakanlığınca kurulacak fen
kurulları tarafından, afetin meydana geldiği arazinin durumu ile bütün yapılar ve kamu
tesisleri incelenerek, hasar tespit raporu düzenlenir.
(Değişik: 31/8/1999-KHK-574/1 md.) Gereken hallerde, yapılarda meydana gelen
hasarı tespit etmek üzere Bayındırlık ve İskan Bakanlığının isteği üzerine diğer bakanlık,
kurum ve kuruluşlar, mahalli idareler, üniversiteler ve meslek odaları, konusunda deneyimli
yeteri kadar inşaat mühendisi ve/veya mimarı hasar tespiti çalışmalarında derhal
görevlendirmekle yükümlüdürler.
(Değişik: 31/8/1999-KHK-574/1 md.) Arazinin tehlikeli durumu ve binaların
gördüğü hasar bakımından yıktırılması ve boşaltılması gerekenler hakkında, o il ve ilçenin en
büyük mülkiye amirine ayrı bir rapor verilir. Bu makamlarca böyle binalar derhal boşalttırılır.
Yıkılması gerekenler için en çok 3 gün süre verilerek tehlikenin giderilmesi sahiplerine
bildirilir. Mahallinde sahibi bulunmadığı takdirde durum, mahalli vasıtalarla ilan edilmek
suretiyle, bildiri yapılmış sayılır.
(Değişik: 31/8/1999-KHK-574/1 md.) Mal sahibi veya vekili, bu bildiriye karşı 3 gün
içinde yetkili idare kurullarına itiraz edebilir. İdare kurulları bu itirazı en geç 3 gün içinde
inceler ve karara bağlar.
Süresinde itiraz olunmıyan, yahut itiraz olunup da idare kurullarınca yıkılması
onaylanan binaları mal sahibi yıkmadığı takdirde bu binalara el konularak yıkma parası
yıkıntıdan elde edilecek malzeme bedelinden ödenmek üzere, mahallin en büyük mülkiye
amirinin emri ile yıktırılır.
(Ek fıkra: 29/5/2003-4864/1 md.) Yapılacak asıl işlemlere esas olmak üzere, fen
kurulları tarafından düzenlenen teknik mahiyetteki hasar tespit raporlarına mahallî ilân
tarihinden itibaren otuz gün içinde itiraz edilebilir (…) Gayrimenkulleri kesin bir şekilde
hasarsız olarak tespit edilenlerin veya gayrimenkullerinin hasar tespiti hiç yapılmayanların,
yargı yoluna gitmeden önce, mahallî ilân tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili idareye
başvurmaları zorunludur.
b) (Değişik: 31/8/1999-KHK-574/1 md.) Hasar görmüş, fakat ıslahı mümkün olan
binaların fen kurullarının göstereceği şartlara göre tamiri yapılıncaya kadar içine girilmesine
ve oturulmasına izin verilemez. Bu binalar 1 yıl içinde tamir ettirilmediği ve itiraz da
olmadığı takdirde yukarıdaki esaslar dahilinde yıktırılır.
İtiraz halinde, bu itiraz yukarıdaki mahalli idare kurullarınca 5 gün içinde incelenir ve
karara bağlanır. İtiraz sebepleri yerinde görüldüğü takdirde süre 6 ay daha uzatılır.
c) Resmi daire ve müesseselere ait binalardan bu madde gereğince yıktırılması
gerekenler yıkma masrafları ilgili daire ve müesseselerce sonradan karşılanmak şartiyle fon
hesabından ödenerek yıktırılır.
ç) Yer kayması, kaya düşmesi gibi afetlerde, tehlikenin devamı veya tekrarı ihtimali
üzerine boşaltılan binaların tehlikeye karşı kesin tedbir alınıncaya kadar işgaline veya hasara
uğrıyanların tamirine müsaade edilmez. Tedbir alınamıyacağına karar verildiği takdirde
tehlikeli mahal içindeki binalar, yukardaki esaslar dahilinde yıktırılır. İmar ve İskan
Bakanlığınca afete karşı arazide gerekli tedbirlerin alınması, tehlikeye maruz yapıların
yıkılması ve topluluğun başka yere taşınmasından daha ekonomik görülürse, bu tedbirlerin
alınması için lüzumlu ödenek 33 üncü maddede yazılı fondan ödenir. Tehlikenin
giderilmesiyle ilgili tedbirler için yapılan harcamalar borçlanmaya tabi tutulmaz.
d) Afete uğrıyanların veya uğraması muhtemel olanların bulundukları yerlerde veya
başka yerlerde geçici olarak barınmalarını sağlamak üzere, baraka ve konutlar inşa edilebilir,
ettirilebilir, kiralanabilir veya satınalınabilir.
Bu tedbirlerin, kısa zamanda yerine getirilmesinin mümkün olamıyacağı hallerde,
geçici iskan tedbirlerini kendileri almak isteyenlere nakdi yardım da yapılabilir.
Geçici barındırma işleri için gerekli ödenek ile afetzedelere nakden yapılacak
yardımların miktarı ve barınaklarda oturulacak süre İmar ve İskan Bakanlığınca tespit olunur.
Bu bend gereğince yapılacak harcamalar ve ödemeler borçlandırmaya tabi tutulmaz.
İlgili Başkanlıklar
Yapım İşleri Daire BaşkanlığıBaşkanlık
afet sonrası yapıların ve kamu tesislerinin hasar tespit raporlarının hazırlanmasını düzenler.
afet bölgelerinde yapı yasağı ve tehlikeli alanlardaki yapıların yıktırılmasını düzenler.
yapı güvenliği analizi, teknik inceleme ve yeniden yapım kararlarının temelidir.
doğrudan yapılaşma izni ve yapım sınırlarını belirlediği için asli ilişkilidir.