MADDE 21 – (Değişik:12/11/2019-7192/12 md.)
(1) 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankalar, ödeme kuruluşu ve elektronik para
kuruluşu ile Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin bu Kanun kapsamındaki denetimi
Banka tarafından yapılır.
(2) Banka, birinci fıkrada belirtilen kuruluşların şubesinde, temsilcisinde veya
dışarıdan hizmet aldığı kuruluşlarda denetim yapmaya yetkilidir.
(3) Birinci fıkrada belirtilen kuruluşlar ve ilgili diğer gerçek ve tüzel kişiler Bankanın
yerinde denetim yapmaya yetkili personeli tarafından istenecek her türlü bilgi ve belgeyi
vermek, defter ve belgelerini ibraz etmek ve incelemeye hazır tutmak zorundadır.
(4) Banka, bu madde kapsamında denetlemekle sorumlu olduğu kuruluşların
gerçekleştirdiği bütün işlemlere ilişkin kayıt, bilgi ve belgeyi, gerekli gördüğü durumlarda anlık
ve işlem bazında olmak üzere talep edebilir. Bu madde kapsamında denetime tabi olan
kuruluşlar, her türlü kayıt, bilgi ve belgeyi gizli dahi olsa Bankaca belirlenecek usul ve esaslar
çerçevesinde Bankaya tevdi etmek ve Bankanın denetimine hazır hâle getirmekle yükümlüdür.
12/11/2019 tarihli ve 7192 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Kurul” ibaresi
“Banka” şeklinde değiştirilmiştir.
(5) Kamu kurum ve kuruluşları, Devletin güvenliği ve temel dış yararlarına karşı ağır
sonuçlar doğuracak hâller ile meslek sırrı, aile hayatının gizliliği, soruşturmanın gizliliği ve
savunma hakkına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla özel kanunlardaki yasaklayıcı ve
sınırlayıcı hükümler dikkate alınmaksızın gizli dahi olsa Banka tarafından bu Kanun
kapsamında verilen görevler ile sınırlı olmak üzere istenecek her türlü bilgi ve belgeyi uygun
süre ve ortamda, sürekli veya münferit olarak vermek zorundadır.
(6) Ödeme ve elektronik para kuruluşları, bağımsız denetime tabidirler. Ödeme ve
elektronik para kuruluşlarının fınansal açıdan bağımsız denetimi 26/9/2011 tarihli ve 660
sayılı Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname çerçevesinde yapılır. Ödeme ve elektronik para
kuruluşlarının bağımsız denetim kuruluşlarınca gerçekleştirilecek bilgi sistemleri denetimi ise
Bankaca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirilir.
(7) Banka, ihtiyaç duyması hâlinde, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim
Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşlarından bu Kanun
uyarınca bağımsız denetim faaliyetinde bulunacaklar için ilave şartlar belirlemeye ve bu
şartları haiz bağımsız denetim kuruluşlarına ilişkin listeyi kamuoyuna açıklamaya yetkilidir.
Banka, bu Kanun uyarınca bağımsız denetim faaliyetinde bulunacaklar için ilave şartlar
belirlemesi durumunda, listede yer alan bağımsız denetim kuruluşlarının bu Kanun
kapsamındaki bağımsız denetim faaliyetlerine ilişkin yapacağı kalite kontrol ve denetim
çalışmaları neticesinde standartlara ve mevzuata aykırılıkları tespit edilenleri listeden
çıkarmaya yetkilidir. Banka, yapacağı kalite kontrol ve denetim çalışmalarının sonuçlarını
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumuna bildirir. Bu madde
kapsamında bağımsız denetim kuruluşlarınca gerçekleştirilecek denetim çalışmalarına ilişkin
diğer usul ve esaslar, Bankaca belirlenir.
(8) Banka, ödeme kuruluşu ve elektronik para kuruluşu ile ilgili olarak tespit edilen
hususlarda gerekli tedbirlerin alınmasını istemeye, tedbirlerin alınması için altı ayı geçmemek
üzere makul süre tanımaya, bu süre içinde gerekli tedbirler alınıncaya kadar ödeme
kuruluşunun ve elektronik para kuruluşunun faaliyet iznini geçici olarak durdurmaya ve ilgili
tedbirlerin belirlenen süre içinde alınmaması hâlinde faaliyet iznini iptal etmeye yetkilidir.
(9) Birinci fıkrada belirtilen kuruluşların denetimine ilişkin diğer usul ve esaslar
Bankaca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
(10) Banka, gerekli gördüğü durumlarda 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankaların
bilgi sistemlerinin bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri ile ilgili olarak bağımsız denetim
kuruluşlarınca denetlenmesini isteyebilir.
(11) Banka, 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankalar ve Posta ve Telgraf Teşkilatı
Anonim Şirketi ile ilgili olarak tespit edilen hususlarda gerekli tedbirlerin alınmasını
istemeye, tedbirlerin alınması için altı ayı geçmemek üzere makul süre tanımaya, bu süre
içinde gerekli tedbirler alınıncaya kadar ilgili kuruluşun ödeme hizmeti sunma veya
elektronik para ihraç etme faaliyetini geçici olarak durdurmaya ve ilgili tedbirlerin belirlenen
süre içinde alınmaması hâlinde söz konusu faaliyetleri süresiz durdurmaya yetkilidir.
(12) Banka tarafından 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankalara ilişkin bu Kanun
kapsamında uygulanacak tedbirler ve tedbir alınmasını gerektiren hususlar Kurum ile paylaşılır.
İlgili Başkanlıklar
Mali İşler ve Finans Yönetimi Daire BaşkanlığıBaşkanlık