Ek Madde 9- (Ek: 19/4/2018-7139/7 md.)
Arazilerin tabii ve suni etkilerle bozulmasının ve parçalanmasının önlenmesi,
parçalanmış arazilerde ise tabii özellikleri, kullanım bütünlüğü ve mülkiyet hakları gözetilerek
birden fazla arazi parçasının birleştirilip ekonomik, ekolojik ve toplumsal yönden daha
işlevsel yeni parsellerin oluşturulması ve bu parsellerin arazi özellikleri ve alanı
değerlendirilerek kullanım şekillerinin belirlenmesi ile köy ve arazi gelişim hizmetlerinin
sağlanması maksadıyla arazi toplulaştırması yapılır. Arazi toplulaştırması projesinin
uygulanacağı sınırlar içinde kalan alan arazi toplulaştırması proje sahası olarak belirlenir.
Arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetlerinin yürütülmesinde DSİ
uygulayıcı kuruluş olarak yetkilidir. DSİ dışındaki kurum ve kuruluşlar DSİ’nin iznine tabi
olarak proje idaresi sıfatıyla arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetlerini yürütmeye
yetkilidir.
DSİ tarafından Cumhurbaşkanı kararı ile isteğe bağlı ya da maliklerin muvafakati
aranmaksızın zorunlu arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri yapılabilir veya
yaptırılabilir.
Cumhurbaşkanı kararı, arazi toplulaştırması ve diğer işlemler yönünden kamu yararı
kararı sayılır.
Arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri uygulanacak arazi üzerinde, DSİ
veya proje idaresi tarafından yapılacak fiili uygulamalar, hak sahiplerinin iznine tabi değildir.
Arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri yürütülen alanlarda tarımsal faaliyetleri
kısıtlamaya DSİ veya proje idaresi yetkilidir.
Arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri için ihtiyaç duyulan toprak etüt ve
analizleri arazi toplulaştırmasını yürüten DSİ veya özel arazi toplulaştırmasını gerçekleştiren
proje idaresi tarafından yapılır veya yaptırılır.
Arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri muhtevasında yapılacak duyurular
DSİ veya özel arazi toplulaştırmasını gerçekleştiren proje idaresinin internet sayfalarında ve
ayrıca köy veya mahalle muhtarının çalışma yerinde otuz gün süre ile ilan ettirilir. Bu madde
gereğince yapılan ilanlar, ilgili gerçek kişilere, kamu ve özel hukuk tüzel kişilerine şahsen
tebliğ edilmiş sayılır. Arazi toplulaştırması sonuçlarına karşı tescil tarihinden itibaren on yıl
içerisinde dava açılabilir.
Arazi toplulaştırması sebebiyle kısıtlama getirilen alanlarda ürün ve mütemmim
cüzlere verilecek zarar ile taşınmaz sahiplerine yeni parseller teslim edilene kadar kısıtlama
getirilen alanlarda doğabilecek gelir kayıpları, arazi toplulaştırmasını yürüten DSİ veya proje
idaresi tarafından karşılanır. Arazi mülkiyetinin ihtilaflı olması veya malikinin gelir kaybına
2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 69 uncu maddesiyle, bu maddenin üçüncü fıkrasında
yer alan “bağlı olduğu Bakanlığın talebi ve Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı”
şeklinde, dördüncü fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı”
şeklinde değiştirilmiştir.
ilişkin takdir edilen bedeli kabul etmemesi durumunda, DSİ veya proje idaresi tarafından
yetkili sulh hukuk mahkemesine başvurularak bedelin tespiti istenir. Mahkemece belirlenen
bedel, üçer aylık vadeli hesaba yatırılarak taşınmaz üzerinde malikin iznine tabi olmaksızın
toplulaştırmaya ilişkin işlemlere devam olunur.
Arazi toplulaştırması işlemlerine ilişkin olarak açılan davalar ilgili mahkemeler
tarafından öncelikle görüşülerek neticelendirilir.
Arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri projelerinin uygulanması
esnasında, tapuya kayıtlı olup tescile esas belgesine aykırılığı tespit edilen hisse hataları ile
3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun 8 inci maddesi
hükümlerine tabi olmayan iştirak halinde mülkiyet olarak tescilli parsellerin paylı mülkiyete
dönüştürülmesi işlemleri, DSİ veya proje idaresi tarafından resen düzeltilir. Kesinleşen
listelerin tapu müdürlüğü tarafından doğrudan paylı mülkiyet olarak tescili sağlanır. Bu yetki
kapsamındaki işlemler her türlü gider, vergi, resim ve harçtan müstesnadır. Bu madde
kapsamında getirilen istisnalar, mükelleflerin veraset ve intikal vergisine ilişkin
yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
Arazi toplulaştırması sonucu oluşturulan parsellerin alanı ve arazi özellikleri birlikte
değerlendirilir ve arazilerden yol, kanal, tahliye kanalı gibi kamunun ortak kullanacağı yerler
için en fazla %10’u kadar ortak tesislere katılım payı düşülür. Çayır ve meralardan da ortak
katılım payı kesintisi yapılarak toplulaştırmaya dâhil edilip mümkün olduğunca sulama,
tahliye ve yol sisteminden yararlandırılır. Katılım payı için bedel ödenmez. Katılım payı
dışında kesilen arazi öncelikle varsa eş değer tahsisli arazilerden karşılanır, yoksa
kamulaştırılır.
Köy tüzel kişiliği, belediyeler, kooperatifler, birlikler gibi tüzel kişilikler veya kamu
kuruluşları, hizmet konuları ile ilgili arazi toplulaştırması ve/veya tarla içi geliştirme hizmeti
yapmak istemeleri durumunda DSİ’ye gerekçeleri ile başvurarak toplulaştırma isteklerini
bildirir. Gerekçelerin yeterli görülmesi durumunda Cumhurbaşkanı kararı alındıktan sonra
başvuran tüzel kişilik veya kuruluş bu maddeye göre arazi toplulaştırması projesini yürütür.
Arazi toplulaştırması yapmak isteyen kuruluş, gerekli teknik personeli bünyesinde
bulundurmak veya proje süresince tabi oldukları mevzuat hükümlerine uygun olarak personel
çalıştırmak zorundadır. Arazi toplulaştırması yapan kurum veya kuruluşlar kamu yatırımları
için ihtiyaç duyulan arazi miktarını arazi toplulaştırması yoluyla karşılayabilir. Arazi
toplulaştırması yapacak idarelerce ihtiyaç duyulacak yatırımlar için ortak tesislere katılım
payı ile karşılanamayan araziler, varsa Hazine arazilerinden, Hazine arazilerinin yeterli
olmadığı veya bulunmadığı yerlerde ise ilgili idarelerce belirlenen usul ve esaslar dâhilinde
fiziki tesislerin yapılacağı alana bağlı kalınmaksızın gerçek ve tüzel kişilerden anlaşma
yoluyla karşılanabilir. Bu araziler, fiziki tesislerin yapılacağı yere kaydırılır. Aynı alanda
birden fazla kurum veya kuruluş tarafından toplulaştırma ve/veya tarla içi geliştirme hizmeti
yapmak talebinde bulunulması halinde arazi toplulaştırması ve/veya tarla içi geliştirme
hizmetini yapacak kuruluşu belirlemeye DSİ yetkilidir. Arazi toplulaştırma çalışmaları
muhtevasında yapılan bütün iş ve işlemlerin onayı, tescili ve bu işlemlerden doğacak hukuki
sorumluluk, ilgilisine göre arazi toplulaştırmasını yürüten DSİ veya proje idaresine aittir.
Arazi toplulaştırma sahası olarak tespit edilen yerlerde bulunan Hazinenin özel
mülkiyetinde ve Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve arazi toplulaştırması
maksatlarına uygun olarak değerlendirilmesi mümkün olan tarım arazileri, DSİ’nin talebine
istinaden vasfına ve mevcut kullanım şekline bakılmaksızın Maliye Bakanlığınca DSİ’ye veya
proje idaresine tahsis edilir.
Arazi toplulaştırması sahası ilan edilen yerlerle ilgili Cumhurbaşkanı kararı Resmî
Gazetede yayımlandıktan sonra arazi toplulaştırması işlemleri sonuçlanıncaya kadar bu
alanlarda arazi toplulaştırmasına konu arazilerin mülkiyet ve zilyetliğinin devir, temlik, ipotek
ve satış vaadi işlemleri DSİ’nin ve proje idaresinin iznine bağlıdır.
DSİ veya proje idaresi gerekli hallerde asgari tarımsal arazi büyüklüğünün altındaki
tarımsal arazileri toplulaştırabilir veya bu madde kapsamında değerlendirmek üzere
kamulaştırabilir. Arazi toplulaştırması uygulamalarında, tahsisli araziler asgari tarımsal arazi
büyüklüğünün altındaki araziler ile birleştirilerek asgari büyüklükte yeni tarımsal araziler
oluşturulabilir. Bu suretle oluşturulan araziler; öncelikle arazi toplulaştırmasına veya
kamulaştırma konusu olan arazi maliklerine, bu kişiler satın almadığı takdirde, yeter gelirli
tarımsal arazi büyüklüğünde tarım arazisi bulunmayan yöre çiftçilerine rayiç bedeli üzerinden
DSİ’nin veya proje idaresinin talebi üzerine, Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara
göre satılır. Bu maksatla yapılan kamulaştırma ve satımlara konu olan işlemler harçlardan, bu
işlemlerle ilgili olarak düzenlenecek kâğıtlar damga vergisinden müstesnadır.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar DSİ’nin bağlı olduğu Bakanlık
tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir.
İlgili Başkanlıklar
Hidrolik Santraller Daire BaşkanlığıBaşkanlık
İzinsiz su kullanımı cezası
Sulama tesislerinden izinsiz su kullanımına idari para cezası uygulanmasını düzenler. :contentReference[oaicite:0]{index=0}
Hukuk MüşavirliğiMüşavirlik
Su tesisleri ve hukuki değerlendirme süreçleri
Tesis işlemleri mülkiyet ve dava süreçleri doğurabilir