Madde 95 — Bu Kanun hükümleri ile bu Kanun kapsamındaki kuruluşlar hakkında
diğer kanunlarda yer alan hükümlerin uygulanmasının ve bu kuruluşların her türlü
işlemlerinin gözetimi ve yerinde denetimi ve bu Kanun kapsamındaki kuruluşların konsolide
ve konsolide olmayan bazda risk yapısı, iç kontrol, risk yönetimi ve iç denetim sistemleri ile
varlıkları, alacakları, özkaynakları, borçları, kâr ve zarar hesapları, yükümlülükleri ve
taahhütleri arasındaki ilgi ve dengelerin ve malî bünyeyi etkileyen diğer tüm unsurların ve bu
kuruluşların kurumsal yönetim ilkelerine uyum seviyesinin gözetimi, tahlili ve ölçümü Kurum
tarafından yapılır.
Kurum, bağımsız denetim kuruluşlarınca yapılan yıllık finansal raporların yapısı,
uygunluğu ve güvenilirliğinin değerlendirilmesini de yerine getirir.
Bu Kanuna tabî kuruluşlar tarafından, Kurulca belirlenen usûl ve esaslar çerçevesinde
konsolide ve konsolide olmayan bazda istenilen her türlü bilgi, belge, cetvel, rapor ve finansal
tabloların, hesap ve kayıt düzenleriyle uyumlu olarak, zamanında ve doğru şekilde Kuruma
tevdi edilmesi şarttır.
Söz konusu kuruluşlarda denetim yapma yetkisi bulunanlar tarafından düzenlenen
rapor ve mütalâaların bir suretinin anılan kuruluşlarca Kuruma gönderilmesi zorunludur.
Kurum, incelemelerini Başkanın onayından geçmiş çalışma programları ile Başkan
tarafından yapılacak görevlendirmeler çerçevesinde gerçekleştirir.
Başkan, yapılacak yerinde denetimde, Kurumun meslek personelini oluşturan bankalar
yeminli murakıp ve yardımcıları, bankacılık uzmanı ve yardımcıları, bilişim uzmanı ve
yardımcıları, hukuk uzmanı ve yardımcıları arasından uygun göreceği bir denetim ekibini
görevlendirir. Kurumun yerinde denetim yapmaya yetkili meslek personeli İstanbul'da Asliye
Ticaret Mahkemesinde yemin etmedikçe yerinde denetim yapamazlar. Yerinde denetim yapan
Kurumun meslek personeli denetim konularıyla ilişkili olarak bu maddede belirtilen tüm
yetkileri haizdir.
Başkan, gerekli gördüğünde ve özellik arz eden konularda bağımsız denetim
13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 148 inci maddesi ile bu fıkrada yer alan “Ankara’da Asliye
Ticaret Mahkemesinde” ibaresi “İstanbul’da Asliye Ticaret Mahkemesinde” şeklinde değiştirilmiştir.
kuruluşlarını ilgili konu hakkında inceleme yapılması için görevlendirme yetkisini haizdir.
Bağımsız denetim yapan kuruluşun denetçisi denetim konularıyla ilişkili olmak kaydıyla bu
maddede belirtilen ilgili yetkileri haiz olduğu gibi, bu Kanun kapsamındaki sırların
saklanması yükümlülüklerine de tâbidir.
Kurum, bankalardan, bunların bağlı ortaklıklarından, nitelikli paya sahip oldukları
ortaklıklardan, birlikte kontrol ettikleri ortaklıklardan, şubeleri ile temsilciliklerinden, destek
hizmeti kuruluşlarından ve diğer gerçek ve tüzel kişilerden bu Kanun hükümleri ile ilgili
görecekleri bütün bilgileri gizli dahi olsa istemeye, bunların vergiyle ilgili kayıtları dahil
olmak üzere tüm defter, kayıt ve belgelerini incelemeye yetkili olup, bilgi istenenler de
istenilen bilgileri vermekle, defter, kayıt ve belgeleri incelemeye hazır bulundurmakla, tüm
bilgi işlem sistemini denetim amaçlarına uygun olarak Kurumun yerinde denetim yapan
meslek personeline açmakla, verilerin güvenliğini sağlamakla ve muhafaza etmek zorunda
oldukları her türlü defter, belge ve karneler ile vermek zorunda bulundukları bilgilere ilişkin
mikrofiş, mikrofilm, manyetik teyp, disket ve benzeri ortamlardaki kayıtlarını ve bu kayıtlara
erişim veya kayıtları okunabilir hale getirmek için gerekli tüm sistem ve şifrelerini inceleme
için ibraz etmek ve işletmekle yükümlüdür.
Kamu kurum ve kuruluşları, Merkez Bankası ve benzeri kuruluşlar ile Risk Merkezi
görevleriyle ilgili olarak istenecek her hürlü bilgi ve belgeyi gizli de olsa Kurumun yerinde
denetim yapan meslek personeline geciktirilmeksizin verirler. Kurul, ilgili taraflarla bu
husustaki detayları belirleyen mutabakat zaptı düzenleyebilir.
Kurum tarafından gerçekleştirilen denetimler sırasında talep edilmesi hâlinde, bankalar
tarafından iç kontrol, risk yönetimi ve iç denetim sistemlerinde çalışanların görevlendirilmesi
dâhil olmak üzere her türlü destek sağlanır.
Diğer kanunlar uyarınca Kurumun meslek personelinin bu Kanun kapsamındaki
görevleri dışında görevlendirilmeleri, bu maddede sayılan görevleri öncelikli olmak kaydıyla
Başkan tarafından yapılır.
Kurum; bu Kanunun, Kurumun görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin hükümlerinde
zikredilen ve 20.2.1930 tarihli ve 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında
Kanun hükümlerine aykırı hareket eden kuruluşlar ve ilgilileri hakkında, adı geçen Kanunun
ek 1 inci maddesindeki yetkilere sahip olduğu gibi tüm bankaların kuruluş kanunu hükümleri
ile diğer kanunların bankalarla ilgili hükümlerinin uygulanmasını denetlemeye de yetkilidir.
Bankalarda yerinde denetim yapan kişiler, bu Kanunda belirtilen düzenlemeler dışında
diğer kanunlara aykırılıkları tespit ettikleri takdirde bu tespitleri ilgili mercilere derhal
bildirmek zorundadırlar.
Denetim ve gözetime ilişkin usûl ve esaslar Kurulca düzenlenecek yönetmelikle belirlenir.
İlgili Başkanlıklar
Mali İşler ve Finans Yönetimi Daire BaşkanlığıBaşkanlık
kanunun uygulanmasına ilişkin finansal hükümler
doğrudan bankacılık ve mali süreç bağlantısı mevcut